Szkoła promująca zdrowie

Definicja, moduł, ogólne założenia Szkoły promującej zdrowie

W Europie nie ma jednej uniwersalnej definicji SzPZ. Uznano, że każdy kraj powinien postrzegać SzPZ w kontekście własnego systemu edukacji, czynników kulturowych, społecznych i ekonomicznych, akceptując przyjęte podstawowe zasady i wartości takiej szkoły.

Definicję SzPZ przyjęta w Polsce w 2015 r.

Szkoła promująca zdrowie to szkoła, która we współpracy z rodzicami uczniów i społecznością lokalną: 

• systematycznie i planowo tworzy środowisko społeczne i fizyczne sprzyjające zdrowiu i dobremu samopoczuciu społeczności szkolnej, 
• wspiera rozwój kompetencji uczniów i pracowników w zakresie dbałości o zdrowie przez całe życie.

W modelu SzPZ  uwzględniono trzy poziomy:

1. Warunki dla tworzenia SzPZ.
2. Główne obszary działań.
3. Oczekiwane efekty

Model  stanowił podstawę do opracowania czterech standardów SzPZ – pierwszy odnosi się do najniższego poziomu modelu (warunki do tworzenia SzPZ), kolejne trzy do poziomu środkowego (główne kierunki działań). Nie jest możliwe określenie standardów dla poziomu górnego (oczekiwane efekty).

Jakie są główne cechy Szkoły Promującej Zdrowie?

1. Edukacja zdrowotna jako ważny element programu nauczania szkoły.
2. Etos zdrowia w szkole.
3. Współdziałanie z rodzicami i społecznością lokalną.

Jakie są cele Szkoły Promującej Zdrowie?

Nadrzędnym celem SzPZ jest zdrowy styl życia społeczności szkolnej i lokalnej

Aby to osiągnąć społeczność szkolna powinna starać się m.in.: 

• kształtować poczucie odpowiedzialności za zdrowie u każdej osoby, w rodzinie i w społeczności lokalnej,
• zachęcać do zdrowego stylu życia oraz stworzyć uczniom i pracownikom realne i atrakcyjne możliwości dokonywania zdrowych wyborów,
• umożliwiać uczniom rozwój ich potencjału fizycznego, psychicznego i społecznego oraz wzmacniać w nich poczucie własnej wartości,
• zapewnić sprzyjające zdrowiu środowisko do pracy i nauki,
• włączyć edukację zdrowotną uczniów do programu nauczania szkoły z wykorzystaniem aktywizujących metod nauczania,
• wyposażać uczniów w wiedzę i umiejętności niezbędne do podejmowania wyborów dla poprawy własnego zdrowia oraz tworzenia zdrowego i bezpiecznego środowiska fizycznego,
• włączyć do działań szkoły służbę zdrowia, zwłaszcza do edukacji zdrowotnej.

Krótka historia

Program Szkoły Promującej Zdrowie towarzyszy życiu szkoły już od 2021 roku.  To właśnie w tym roku podjęliśmy decyzję o przystąpieniu do  programu.

W skład szkolnego zespołu promocji zdrowia wchodzi zespół do spraw pomocy psychologiczno-pedagogicznej, pielegniarka szkolna i Przewodnicząca Rady Rodziców.

Standardy szkoły promującej zdrowie

1. Koncepcja pracy szkoły, jej struktura i organizacja sprzyjają uczestnictwu społeczności szkolnej w realizacji działań w zakresie promocji zdrowia oraz skuteczności i długofalowości tych działań.
2. Klimat społeczny szkoły sprzyja zdrowiu i dobremu samopoczuciu uczniów, nauczycieli i innych pracowników szkoły oraz rodziców uczniów.
3. Szkoła realizuje edukację zdrowotną uczniów, nauczycieli i pracowników niepedagogicznych oraz dąży do poprawy jej skuteczności.
4. Warunki oraz organizacja nauki i pracy sprzyjają zdrowiu i dobremu samopoczuciu uczniów, nauczycieli i innych pracowników szkoły oraz współpracy z rodzicami.

Nowym, wprowadzonym do koncepcji SzPZ w Polsce w 2016 r. elementem jest uwzględnienie w niej działań na rzecz zdrowia i dobrego samopoczucia nauczycieli i innych pracowników szkoły (administracji, obsługi, stołówki szkolnej). Włączenie promocji zdrowia pracowników do działań SzPZ jest specyficzną cechą takiej szkoły, elementem odróżniającym ją od innych szkół.

Opis pracy koordynatora i zespołu,skład szkolnego zespołu do spraw promocji zdrowia

Szkołę Promującą Zdrowie tworzy społeczność szkolna sama dla siebie i w tym procesie powinno uczestniczyć jak najwięcej osób w tym: uczniów i ich rodziców, nauczycieli i pracowników niepedagogicznych. Ich udział jest niezbędny w diagnozowaniu problemów społeczności szkolnej i szkoły, wyborze priorytetów, planowaniu i realizacji działań oraz ocenie ich efektów.

Szkoła Promująca Zdrowie to program długofalowy, nad którym trzeba ciągle pracować, by ulepszać funkcjonowanie szkoły pod względem zdrowia szeroko pojętego, by przebywanie w szkole sprawiało radość całej społeczności szkolnej, a uczestnicy szkoły promowali zasady zdrowego stylu życia, który jest niezwykle ważny.

Koordynatorem programu  w naszej placówce jest pedagog szkolny Justyna Elas. Pedagog zapoznała się z założeniami i ideą SzPZ i podjęła współpracę z zespołem ds. promocji zdrowia oraz nauczycielami, rodzicami.

Zadaniem koordynatora jest upowszechnianie idei SzPZ  oraz pozyskiwanie jak największej liczby sojuszników wśród rodziców i w społeczności lokalnej. Do jego obowiązków należy też inicjowanie i  motywowanie  całej społeczności szkolnej do działań mających na celu rozwiązanie problemu priorytetowego. Nasz koordynator to osoba, która stwarza miłą i przyjazną atmosferę, jest otwarta na propozycje działań. Koordynator doskonali własne umiejętności w zakresie promocji zdrowia uczestnicząc w różnego rodzaju szkoleniach, konferencjach i na bieżąco śledzi przekazy medialne dotyczące promocji zdrowia. Uczestniczy we wszystkich przedsięwzięciach związanych ze zdrowiem, podejmowanych przez  społeczność uczniowską oraz monitoruje  przebieg pracy zespołu.

Skład szkolnego zespołu do spraw promocji zdrowia (pracownicy pedagogiczni i niepedagogiczni):

• Katarzyna Kanczkowska
• Anita Formela
• Anna Paluch
• Izabela Konieczna
• Emilia Stark
• Justyna Elas

Ponadto zespół tworzą rodzice,uczniowie,pielęgniarka szkolna.

Wspólne zaangażowanie koordynatora, zespołu ds. promocji zdrowia, nauczycieli, uczniów, pracowników niepedagogicznych oraz rodziców spowodowało, że cały proces przebiegał prawidłowo, efektywnie i  przyniósł pożądane rezultaty.